कारकल दुर्घटनेने हादरला सोलापूर; शेततळ्यांच्या सुरक्षिततेवर मोठा प्रश्नचिन्ह

कारकल दुर्घटनेने हादरला सोलापूर; शेततळ्यांच्या सुरक्षिततेवर मोठा प्रश्नचिन्ह

लहान मुलांसाठी शेततळे धोकादायक; शासनाने नियम कडक करण्याची गरज

सोलापूर(प्रतिनिधी):-  दक्षिण सोलापूर तालुक्यातील कारकल येथे घडलेल्या दुर्दैवी घटनेने संपूर्ण जिल्हा हादरला असून, शेततळ्यांच्या सुरक्षिततेचा गंभीर प्रश्न पुन्हा एकदा पुढे आला आहे. शेतीसाठी उपयुक्त ठरणारी शेततळे आता लहान मुलांसाठी जीवघेणी ठरत असल्याची वस्तुस्थिती या घटनेतून अधोरेखित झाली आहे.

कारकल येथील शेततळ्यात बुडून श्रवण संतोषकुमार अंकलगी (वय १५) आणि श्रावणी संतोषकुमार अंकलगी (वय १०) या बहीण-भावाचा मृत्यू झाला. आई कामानिमित्त बाहेर असताना दोघेही शेतातील तळ्यात पोहण्यासाठी गेले होते. सुरक्षिततेसाठी त्यांनी झाडाला दोरी बांधून ती कमरेला बांधली होती; मात्र ती दोरी सुटल्याने दोघेही पाण्यात बुडाले. मदतीअभावी त्यांना वेळेत बाहेर काढता आले नाही. शेजाऱ्यांनी प्रयत्न करून बाहेर काढले तरीही उपचारापूर्वीच त्यांचा मृत्यू झाला. या घटनेने संपूर्ण परिसरात शोककळा पसरली आहे.

ही घटना अपवादात्मक नसून, ग्रामीण भागात शेततळ्यांमध्ये पडून मुलांच्या मृत्यूच्या घटना सातत्याने घडत आहेत. शेततळ्याभोवती कोणतेही कुंपण किंवा संरक्षण नसल्यामुळे मुले सहज तिथे पोहोचतात. शिवाय, तळ्यांमध्ये वापरलेले प्लास्टिक अस्तर अत्यंत निसरडे असल्याने पाण्यात पडल्यावर बाहेर येणे जवळपास अशक्य होते. खोल पाण्याचा अंदाज न आल्याने धोका अधिकच वाढतो.

ग्रामस्थांच्या मते, जलसंधारणाच्या योजनांमुळे शेततळ्यांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढली; मात्र सुरक्षिततेच्या उपाययोजना मात्र दुर्लक्षित राहिल्या. परिणामी, अनेक ठिकाणी ही तळे “मृत्यूचे सापळे” बनत आहेत. त्यामुळे आता शेततळ्यांवर बंदी घालण्याऐवजी त्यांची सुरक्षितता बंधनकारक करण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.

पारंपरिक विहिरींच्या तुलनेत शेततळे अधिक धोकादायक असल्याचेही ग्रामस्थ सांगतात. विहिरींना कड आणि आधार असल्यामुळे अपघाताची शक्यता कमी असते. त्यामुळे विहिरींचे पुनरुज्जीवन आणि शेततळ्यांसाठी कडक सुरक्षा नियम या दोन्ही बाबींवर भर देण्याची मागणी होत आहे.

•धोक्याची प्रमुख कारणे•

निसरडे प्लास्टिक अस्तर

१० ते १५ फूट खोल पाणी

कुंपण व सुरक्षा साधनांचा अभाव

लहान मुलांची देखरेख नसणे

•तातडीच्या उपाययोजना आवश्यक•

प्रत्येक शेततळ्याभोवती भक्कम कुंपण अनिवार्य करणे

प्रवेशद्वाराला दरवाजा ठेवून कायम बंद ठेवण्याचे नियम

“धोका” दर्शविणारे फलक लावणे

दोरखंड, टायर यांसारखी बचाव साधने उपलब्ध ठेवणे

ग्रामस्तरावर जनजागृती मोहीम राबविणे

शेतकऱ्यांना सुरक्षिततेसाठी अनुदान व मार्गदर्शन देणे

शेततळे शेतीसाठी महत्त्वाची असली तरी त्यांची सुरक्षितता सुनिश्चित करणे अत्यावश्यक आहे. कारकल येथील दुर्घटनेतून धडा घेत शासनाने तातडीने ठोस पावले उचलली नाहीत, तर अशा घटना पुन्हा घडण्याची भीती व्यक्त होत आहे.

कारकल दुर्घटनेने पुन्हा एकदा इशारा दिला आहे. आता तरी प्रशासनाने शेततळ्यांच्या सुरक्षिततेसंदर्भात कडक निर्णय घेऊन अशा दुर्घटना रोखणार का, हा प्रश्न नागरिक विचारत आहेत.